Reflektory ksenonowe pojawiły się po raz pierwszy w seryjnym samochodzie w 1991 roku. Było to BMW serii 7, które zapoczątkowało bum na tego typu rozwiązania oświetleniowe w światowej motoryzacji. W czym tkwi fenomen lamp ksenonowych i jakie są ich wady i zalety? Sprawdźmy.

Kiedyś luksusowy, dziś standardowy

Początkowo w ksenony zaopatrywano wyłącznie samochody luksusowe. Dziś tego typu rozwiązania można już spotkać w autach klasy średniej, a duży odsetek nowych samochodów otrzymuje ksenonowe oświetlenie na pierwszy montaż. Reflektory ksenonowe to obecnie opcjonalne wyposażenie dużej części aut segmentu B i praktycznie wszystkich pojazdów segmentu C lub wyższego.

Jak to działa?

Ksenony pracują w oparciu o technologię lampy łukowej, znaną od lat 40. XX wieku. Są to lampy wyładowcze, w których źródło światła powstaje na skutek działania prądu w otoczeniu sprężonej mieszaniny gazów szlachetnych. Technologia ta pozwala podczas uzyskiwania światła generować o wiele mniejsze straty energii niż ma to miejsce w standardowych reflektorach samochodowych. Ksenony pomimo mniejszego zapotrzebowania na prąd, zapewniają nawet dwukrotnie jaśniejsze źródło światła niż np. lampy halogenowe. Temperatura ich barwy jest bardzo zbliżona do naturalnego światła słonecznego, a także ma lepszy kontrast barw, dzięki czemu ksenony pozwalają na szybsze oraz precyzyjniejsze rozpoznanie np. sylwetki pieszego lub rowerzysty na drodze. Przykładowo, temperatura barwy halogenu wynosi 3200 Kelvinów, światła słonecznego w bezchmurny dzień – 5300 Kelvinów, natomiast reflektora ksenonowego 4300 Kelvinów.

Lampy ksenonowe posiadają system samopoziomowania oraz oczyszczania, a za emisję światła odpowiada żarówka ksenonowa, w której nie znajduje się typowy dla standardowych żarówek drucik wolframowy. Światło generuje łuk elektryczny rozciągnięty pomiędzy dwiema elektrodami, które są zamknięte w atmosferze gazów szlachetnych, w tym przede wszystkim ksenonu. Aby włączyć reflektor, konieczne jest wysokie napięcie inicjujące zapłon o natężeniu około 25 tys. V, które zostaje później ustabilizowane do wartości 42 V lub 85 V, w zależności od rodzaju reflektora.

Żarówki samochodowe

Wysoka trwałość za odpowiednią cenę

Ksenon nie jest typową żarówką, ponieważ nie posiada w swej budowie żarnika. W tym przypadku źródło światła określa się jako lampę, jarznik lub palnik. Żywotność lampy ksenonowej może wynosić nawet 3 tys. godzin, co daje trzykrotnie większą trwałość niż żarówki halogenowe. Ksenony można łatwo rozpoznać po emitowanym przez nie charakterystycznym niebieskawym świetle. O ile słyną one z bardzo długiej żywotności, o tyle z czasem ich sprawność świecenie spada, zmieniają się parametry, temperatura barwy oraz jasność strumienia światła.

Minusem rozwiązań ksenonowych może być również ich cena. Na koszt ksenonów składają się nie tylko same lampy, ale także wartość specjalnego generatora, tzw. zapłonnika, który jest niezbędny do ich prawidłowego funkcjonowania. Skutkiem ubocznym działania lamp ksenonowych jest generowanie promieniowania UV, które może negatywnie oddziaływać na zwierciadło reflektora. Tak więc, decydując się na kupno auta z ksenonami, trzeba liczyć się również z kosztami związanymi z regeneracją lub wymianą takich luster w reflektorach.

Soczewkowe czy paraboliczne?

Na obecnym europejskim rynku motoryzacyjnym oferowane są ksenony produkowane według standardów regulowanych przez nr 99 Regulacji Komisji Gospodarczej. Spotkać można dwa rodzaje palników ksenonowych – D2S do reflektorów projekcyjnych (soczewkowych) oraz D2R do lamp z lustrem parabolicznym (klasyczne). Lampa z oznaczeniem D1S posiada wbudowany zapłonnik, natomiast reflektor D4S to XenEco, z którego całkowicie wyeliminowano rtęć. Trzeba nadmienić, że o wiele wydajniejsze są palniki soczewkowe, w których znajdują się paraboliczne odbłyśniki, przesłona formująca strumień światła oraz soczewka skupiająca. Jednym z rodzajów lamp soczewkowych są coraz popularniejsze obecnie, szczególnie w najnowszych samochodach, reflektory biksenonowe.

Zniżka na części samochodowe

Opublikowane przez Piotr Żaczek

Jeden komentarz

  1. Świetny artykuł wyczerpująco omawiający temat żarówek ksenonowych Aż trudno uwierzyć, że to już prawie 30 lat minęło odkąd pojawiły się po raz pierwszy w BMW serii 7 i bez wątpienia mają wiele zalet, jak chociażby lepsza rozpoznawalność pieszych i rowerzystów czy też barwa światła zbliżona do światła słonecznego.

    Odpowiedz

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *